วรรณคดีที่ปรากฏในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย มีอยู่ดังนี้

๑.โคลงชะลอพระพุทธไสยาสน์วัดป่าโมกข์ พระนิพนธ์ใน พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ใช้คำประพันธ์ร้อยกรองประเภทโคลงสี่สุภาพ เพื่อบันทึกเรื่องราว
๒.โคลงนิราศเจ้าฟ้าอภัย ประพันธ์โดย เจ้าฟ้าอภัย ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทโคลงสี่สุภาพ มีเพียง ๒๕ บท เพื่อพรรณนาความรู้สึกที่ต้องจากนางที่รัก
และบันทึกการเดินทางจากกรุงศรีอยุธยาไปลพบุรี
๓.นันโทปนันทสูตรคำหลวง ประพันธ์โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทร่ายยาว เพื่อสอนศาสนาพุทธ
๔.พระมาลัยคำหลวง ประพันธ์โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทร่าย มีโคลงสี่สุภาพในตอนท้าย เพื่อสอนศาสนาพุทธและเมื่อพบพระศรีอาริยเมตไตรย
๕.กาพย์เห่เรือ กาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดงประพันธ์โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทกาพย์ห่อโคลง ยกเว้นกาพย์เห่เรือใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทกาพย์เห่เรือกาพย์เห่เรือ เพื่อใช้เห่เรือในการเสด็จประพาสพระพุทธบาท ของพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศกาพย์ห่อโคลงนิราศธารโศก เพื่อพรรณนาถึงนางในนิราศกาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง เพื่อพรรณนาธรรมชาติในการเดินทางจากอยุธยา ไปยังพระพุทธบาทที่จังหวัดสระบุรี
๖.เพลงยาวเจ้าฟ้าธรรมธิเบศรประพันธ์โดย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทกลอนเพลงเพื่อแสดงความรัก แสดงโวหารต่างๆ
๗.บทละครเรื่องดาหลังและอิเหนา (อิเหนาใหญ่และอิเหนาเล็ก) อิเหนาใหญ่ (ดาหลัง) เจ้าฟ้าหญิงกุณฑล อิเหนาเล็ก เจ้าฟ้าหญิงมงกุฎ ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทกลอนบทละคร เพื่อใช้เล่นละคร
๘.ปุณโณวาทคำฉันท์ ประพันธ์โดย พระมหานาค วัดท่าทราย ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทคำฉันท์ เพื่อบันทึกการสมโภชพระพุทธบาทที่จังหวัดสระบุรี
๙.โคลงนิราศพระพุทธบาท ประพันธ์โดย พระมหานาค วัดท่าทราย ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทโคลงสี่สุภาพ เพื่อบันทึกการเดินทาง
๑๐.กลบทศิริบุลกิตติ ประพันธ์โดย หลวงศรีปรีชา (เซ่ง) ใช้คำประพันธ์ ร้อยกรองประเภทกลอนกลบท (๘๖ ชนิด) เพื่อเล่านิทานชาดก และเพื่อเป็นอานิสงส์ให้สำเร็จเป็นพะรอรหันต์