หลักการ

      มอเตอร์สามเฟสมีขดลวดสามชุด แต่ละชุดต่อเข้า
 กับแหล่งจ่ายแรงดันระบบ 3 เฟส ให้กำลัง (horse power)
 สูงเมื่อเทียบกับมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับเฟสเดียว
 ขนาดเดียวกัน มอเตอร์กระแสสลับสามเฟสนิยมใช้กันมาก
 ในงานอุตสาหกรรม ดังนั้นการศึกษาถึงการทำงานและ
 การใช้งานมอเตอร์สามเฟสจึงมีความสำคัญต่อการ
 นำไปใช้งานต่อไป

จุดประสงค์

  1. บอกประเภทของมอเตอร์สามเฟสได้
  2. บอกส่วนประกอบของมอเตอร์สามเฟสได้
  3. อธิบายลักษณะการต่อแบบวาร์ยและเดลตา ได้


คำแนะนำ
:

1. ศึกษาจากเนื้อหาด้านล่างนี้
2. ทำแบบฝึกหัดประจำโมดูลที่ 8
3. ทำแบบทดสอบท้ายโมดูลเพื่อประเมินตนเองในการเข้าศึกษาในโมดูลที่ 9 ต่อไป


มอเตอร์กระแสสลับสามเฟส
(Three Phase Motors)

     มอเตอร์กระแสสลับสามเฟส โดยทั่วไปมี
2 ชนิดคือ

  1. มอเตอร์สามเฟสแบบเหนี่ยวนำ
    (3 Phase Induction Motor
    อาศัยหลักการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า
    ระหว่างสเตเตอร์และโรเตอร์ ยังแบ่ง
    ได้อีกเป็น 2 แบบคือ
    - แบบโรเตอร์กรงกระรอก
      (Squirrel Cage Rotor Type)
    -
    แบบโรเตอร์พันขดลวด
      (Wound Rotor)
  2. มอเตอร์สามเฟสแบบซิงโครนัส
    (Synchronous Motor)

  โรเตอร์แบบกรงกระรอก

โรเตอร์แบบกรงกระรอก

   มอเตอร์สามเฟสชนิดที่นิยมใช้กันมากที่สุดคือ
มอเตอร์สามเฟสเหนี่ยวนำแบบกรงกระรอก ซึ่งมี
โครงสร้างง่าย ราคาถูก

     มอเตอร์สามเฟสเหนี่ยวนำแบบกรงกระรอก
ประกอบด้วยขดลวดสเตเตอร์ 3 ขด แต่ละขดมีทั้ง
ต้นคอล์ย และปลายคอล์ย การต่อมอเตอร์สามเฟส
ใช้งานมีการต่อ 2 แบบ คือ

  • การต่อแบบสตาร์ หรือแบบวาร์ย
    (Star or Wye or Y Connection)
  • การต่อแบบเดลตา หรือสามเหลี่ยม
    (Delta)

     การต่อแบบสตาร์ทำให้แรงดันตกคร่อม
ขดลวดต่ำกว่าสายจ่าย = หรือเท่ากับ
0.577 เท่า

  ส่วนการต่อแบบเดลตามีแรงดันตกคร่อม
ขดลวดเท่ากับแรงดันของสายจ่าย

 

แบบจำลองการทำงานของมอเตอร์สามเฟส

 

คลิ๊กเพื่อดูรูปจริงของขดลวดสเตเตอร์

รูปแสดงโครงสร้างภายในของมอเตอร์สามเฟส
ประกอบด้วยขดลวด 3 ขด แต่ละขดมีต้น (U1) ปลาย (U2)
ต้น (V1) ปลาย (V2) และต้น (W1) ปลาย (W2)

   

ลักษณะการต่อขดลวดมอเตอร์แบบวารย์ (Y) และเดลตา (Delta)

   
ลักษณะมอเตอร์สามเฟสและจุดต่อสาย

     
การต่อแบบวาร์ย (Y)         การต่อแบบเดลตา (Delta)

ลักษณะการต่อที่จุดต่อสายของมอเตอร์สามเฟสแบบวาร์ย (Y) และ เดลตา (Delta)

ลือชัย โพธิ์วิชัย
สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตลำปาง
อ.เมือง จ.ลำปาง 52000
mailto : luechai_powichai@hotmail.com